อริยสัจ 4 (Four Noble Truths)
posted on 19 Jul 2008 19:46 by yium in DHAMMA, Politicsวันก่อน ท่านนายกมาร่ายถึงอริยสัจ4ไป
วันนี้ขอมาวิเคราะห์กันหน่อยแล้วกัน
อริยสัจ 4 (Four Noble Truths) มาจากคำว่า อริยะ + สัจจะ ซึ่งรวมกันได้ว่า ความจริงอัญประเสริฐ
มี 4 ข้ออย่างที่ทราบกันคือ
1. ทุกข์ (The Nature of Suffering) คือ เหตุที่ทำให้ไม่สบายกาย หรือใจ
2. สมุทัย (Suffering's Origin) คือ เหตุแห่งทุกข์
3. นิโรธ (Suffering's Cessation) คือ ความดัีบทุกข์
4. มรรค (The Way Leading to the Cessation of Suffering) คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์
1. ทุกข์ก็แบ่งได้อีก 3 ประเภท คือ
1. ทุกข์ประจำ คือทุกข์ที่เป็นธรรมดาของสัตว์โลก
1.1. ความเกิด (Birth)
1.2. ความแก่ (Aging)
1.3. ความตาย (Death)
2. ทุกข์จร คือ ทุกข์ที่เกิดขึ้นครั้งคราว
2.1 ความโศก ได้แก่ ความเศร้าใจ
2.2 ความพิไรรำพัน ได้แก่ ความคร่ำครวญ
2.3 ความทุกข์ทางกาย ได้แก่ ความเจ็บไข้ต่างๆ
2.4 ความโทมนัส ได้แก่ ความไม่สบายใจ เสียใจ น้อยใจ
2.5 ความคับแค้นใจ ได้แก่ ความคับอกคับใจ
2.6 ความที่ประสบกับสิ่งที่ไม่รัก ไม่ชอบใจ
2.7 ความพลัดพรากจากสิ่งที่รัก ที่ชอบใจ
2.8 ความปรารถนาสิ่งใดแล้วไม่ได้สิ่งนั้น
ซึ่งดูๆไปแล้วรัฐบาลนี้คงจะเข้าเกณฑ์อยู่หลายข้อทีเดียว
เท่าที่ดูแล้วคงจะเป็นความคับแค้นใจ ความที่ประสบกับสิ่งที่ไม่ชอบใจ
ความปรารถนาสิ่งใดแล้วไม่ได้สิ่งนั้น
แล้วถ้าพูดไปถึงนายใหญ่ก็คงจะมีข้อพิไรรำพันด้วยล่ะมั้ง
แต่รัฐบาลยังไม่รู้ถึงทุกข์จริงๆของตัวเอง
แล้วก็ไปลงที่รัฐธรรมนูญ ที่ว่าโน่นว่านี่ไป
เลยจะต้องแก้มาตราโน่นมาตรานี้
แต่ถามหน่อยว่า ถ้าคุณๆทั้งหลาย ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ
ไม่ว่าจะรัฐธรรมนูญมาตราไหนๆ ก็คงจะเอาผิดไม่ได้หรอก
แต่เพราะเป็นวัวสันหลังหวะ เลยกลัวโน่นกลัวนี่
เลยมีทุกข์ต่างๆนาๆ อยู่รำไป
3. ทุกข์โดยรวบยอด ความยึดมั่นถือมั่นในขัทธ์ 5 <<ข้อนี้ก็คงไม่พ้นเช่นกันล่ะมั้ง
จบเรื่องของทุกข์ไป รู้ล่ะว่าทุกข์อะไรบ้าง ต่อไปก็ เหตุให้เกิดทุกข์
2. สมุทัย คือ เหตุแห่งทุกข์ หรือ ตัณหาต่างๆ ก็มีอีก 3 ประเภท
1. กามตัณหา คือ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ทวารทั้ง 5นั้นเอง เป็นความใคร่ ความพอใจ
2. ภวตัณหา คือ ความอยากมีอยากเป็นต่างๆ
3. วิภวตัณหา คือ ความไม่อยากในสิ่งที่ตัวเองมี ตัวเองเป็น <<เท่านี้ยังเป็นเหตุแห่งทุกข์เลย
รัฐบาลก็คงจะข้อ2อ่ะนะ ความอยากจะมีอยากจะเป็น
อยากจะอยู่ในตำแหน่งนานๆ อยากจะได้เงินที่ไม่ใช่ของตัว
อยากจะมีอำนาจ อยากจะมีวาสนา อยากมีคนเคารพตัว
รู้ความทุกข์แล้ว รู้สาเหตุของทุกข์แล้ว ก็ควรจะแก้ปัญหาให้ตรงจุด!
3. นิโรธ ความดับทุกข์
ถ้าภวตัณหาคือเหตุแห่งทุกข์
ความดับทุกข์ง่ายๆแต่ทำยากคือ
บริหารบ้านเมืองไป อย่างสุจริต ไม่ต้องเดือนร้อนให้ใคร
ไม่หวังประโยชน์ส่วนตน ไม่ต้องอยากได้ในของของคนอื่น
ความทุกข์ต่างๆ ก็จะบรรเทา เสื่อมคลายลงไป
4. มรรค คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดัีบทุกข์
แล้วรัฐบาลก็จะต้องทำตาม มรรค 8
เพื่อให้พ้นจาก ภวตัณหา
แล้วมรรค 8 มีอะไรบ้าง
มรรคมีองค์ 8
1. สัมมาทิฏฐิ คือ ปัญญาชอบ
2. สัมมาสังกัปปะ คือ ดำริชอบ
3. สัมมาวาจา คือ เจรจาชอบ <<เน้นให้ท่านนายก
4. สัมมากัมมันตะ คือ การงานชอบ
5. สัมมาอาชีวะ คือ เลี้ยงชีพชอบ
6. สัมมาวายามะ คือ เพียรชอบ
7. สัมมาสติ คือ ระลึกชอบ
8. สัมมาามาธิ คือ ตั้งใจชอบ
ถ้าหากรัฐบาลทำได้ตามอริยสัจ 4 จริงๆแล้ว
คงจะเป็นรัฐบาลที่ประเสริฐที่สุดเท่าที่มีมาบนโลกใบนี้
อย่างที่เคยบอกไปตั้งนานปีมะโว้ได้ว่าประเทศเรา
คนของเรากำลังขาดคุณธรรม จริยะธรรมเป็นอันมาก ถึงทำให้บ้านเมืองเดือดร้อน
และมีปัญหาจนถึงปัจจุบัน และก็คงจะเป็นมากขึ้นเรื่อยๆ รวมถึงทั้งโลกด้วยซ้ำไป
เหตุเพราะคนส่วนใหญ่ เหินห่างจากพระธรรมคำสอน และศาสนาของตน
ไม่ว่าจะเป็นชาติใด ศาสนาไหน ก็ล้วนแล้วแต่เน้นให้ทุกคนมีจิตใจที่ดีงาม
เอื้อเฟื้อแก่เพื่อนสรรพสิ่งทั้งหลายให้อยู่ร่วมกัน ไม่เบียดเบียนกัน
วันนี้คุณเจริญสติแล้วหรือยัง?






